Theo xu hướng canh tác nông nghiệp hữu cơ hiện nay thì những loại côn trùng có lợi cho cây trồng là một trong những giải pháp quan trọng và tiên quyết. Chúng giúp kiểm soát được sâu bệnh hại, bên cạnh đó còn hỗ trợ thụ phấn làm tăng năng suất trồng trọt. Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây 8 loại côn trùng có lợi phổ biến và cách thu hút cũng như bảo vệ chúng.
Những loại côn trùng có lợi cho cây trồng phổ biến
Ong mật
Là loài côn trùng có lợi sống theo dạng bầy đàn, thức ăn chủ yếu là mật hoa và phấn hoa. Đây là loài côn trùng có lợi cho quá trình thụ phấn của cây trồng. Bên cạnh đó nó còn mang lại giá trị là sản phẩm mật ong.
Bọ rùa
Thiên địch hiệu quả của rệp sáp, rệp muội. Một con bọ rùa có thể ăn 50-100 con rệp mỗi ngày và ngay cả ấu trùng của nó cũng có thể ăn rệp. Ngoài ra nó còn tiêu diệt thêm bọ trĩ, bọ phấn trắng và trứng sâu non nhỏ.
Ong ký sinh (ong mắt đỏ, ong kén…)
Ký sinh trên trứng hoặc ấu trùng của sâu hại, giúp hạn chế sự phát triển của sâu bệnh.
Nhện bắt mồi
Săn bắt rầy, rệp, bướm nhỏ cả ngày lẫn đêm, đóng vai trò cân bằng sinh thái. Theo Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp công nghệ cao TPHCM đã nghiên cứu thả nhện nhỏ 2 con/cây tương đương với 1000m2 là 4.000 con thì tỉ lệ cây bị bọ phấn gần tương đương với việc sử dụng thuốc hóa học.
Chuồn chuồn
Kẻ thù tự nhiên của muỗi, ruồi và sâu non, đặc biệt hữu ích trong canh tác lúa nước. Ngay cả ấu trùng của nó là chuồn chuồn con sống dưới nước cũng có thể tham gia tiêu diệt sinh vật gây hại.
Ruồi ăn rệp
Ấu trùng chuyên tấn công rệp muội, rệp sáp, góp phần bảo vệ vườn rau sạch.
Bọ ngựa
Loài săn mồi mạnh mẽ và chủ động có thể ngụy trang và tấn công con mồi trong chớp nhoáng, tiêu diệt nhiều loại côn trùng gây hại như châu chấu, bướm đêm, sâu xanh, bọ trĩ,…
Kiến vàng
Được ứng dụng rộng rãi trong vườn cây ăn trái, tấn công sâu cuốn lá, sâu đục thân, bảo vệ quả non.
Cách thu hút và bảo vệ côn trùng có lợi
- Trồng hoa dẫn dụ thu hút thiên địch: Cúc, hướng dương, xuyến chi, đậu biếc… trồng xen kẽ với cây đang được canh tác càng tốt.
- Giữ lại bụi cây tự nhiên hay còn có thể nói là “khách sạn côn trùng”: Tạo nơi trú ẩn cho bọ ngựa, nhện, chuồn chuồn.
- Trồng xen canh và đa canh: giúp đa dạng nguồn thức ăn cho những loại côn trùng có lợi cho cây trồng.
- Hạn chế xới đất nhiều: Giúp bảo vệ trứng và ấu trùng thiên địch. Bên cạnh đó cần kết hợp diệt sâu bọ có hại trong đất.
- Duy trì nguồn nước nhỏ giọt hoặc ao hồ nhỏ: Thu hút chuồn chuồn và côn trùng có lợi.
- Tránh lạm dụng thuốc hóa học: Giúp duy trì quần thể thiên địch ổn định, nếu bắt buộc phải sử dụng thì nên sáng sớm hoặc chiều muộn tránh lúc thiên địch hoạt động.
- Lưu ý khi bảo vệ côn trùng có ích.
Tác hại của thuốc BVTV đối với côn trùng thiên địch có lợi
- Giết chết cả sâu hại lẫn những loại côn trùng có lợi cho cây trồng nông nghiệp. Thay vì xịt thuốc thì hãy sử dụng lưới chắn côn trùng sẽ hỗ trợ tốt hơn cho nông nghiệp hữu cơ.
- Gây mất cân bằng sinh thái và bùng phát dịch hại.
- Ô nhiễm đất, nước, không khí.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người do dư lượng trên nông sản.
Một số sản phẩm sinh học thay thế an toàn
- Nấm xanh, nấm trắng: Diệt rầy, rệp, bọ xít.
- Vi khuẩn Bacillus thuringiensis (Bt): Đặc trị sâu tơ, sâu khoang, sâu xanh.
- Dầu neem: Xua đuổi và ức chế sự phát triển của nhiều loại sâu hại.
- Chế phẩm tỏi, ớt, gừng: Dùng như thuốc trừ sâu tự nhiên.
- Feromon sinh học: Bẫy côn trùng hại mà không ảnh hưởng thiên địch.
Kết luận
Việc tận dụng những loại côn trùng có lợi cho cây trồng là chìa khóa cho nông nghiệp bền vững. Thay vì phụ thuộc vào thuốc BVTV hóa học, bà con nên trồng hoa dẫn dụ thiên địch, bảo vệ môi trường sống tự nhiên và ưu tiên chế phẩm sinh học. Cách làm này vừa hiệu quả, vừa an toàn cho cây trồng, sức khỏe con người và hệ sinh thái.
